• darkblurbg

Als therapeut wil ik therapie geven die daadwerkelijke verandering teweeg brengt, waarna mijn cliënt hiervan een leven lang profijt kan ervaren. Elke therapeut heeft een andere aanpak. In mijn behandeling richt ik me in eerste instantie op het versterken van het zelfcontact, het zelfvertrouwen en daarmee de draagkracht. Want zolang een cliënt niet in staat is om vanuit zelfvertrouwen naar alle situaties in zijn leven te kijken, bijvoorbeeld omdat de intensiteit van ervaringen en emoties dit beperkt, kan er geen duurzaam bevrijdend en levenslang resultaat bereikt worden - in welke therapeutische setting dan ook.

De telefoon gaat. Haar stem klinkt onzeker en ik krijg het idee dat ze argwanend is tegen wat op haar pad komt - zelfs als ze het zelf opzoekt, zoals tijdens dit eerste telefoongesprek. Ze geeft aan haar leven niet op de rit te krijgen ondanks verschillende behandeltrajecten, zowel in de reguliere psychische gezondheidszorg als op het alternatieve vlak. Ze vraagt of ik als therapeut haar wellicht zou kunnen helpen. Na even doorvragen blijkt dat alle behandeltrajecten wel een beetje heeft geholpen, maar dat ze desondanks nog niet heeft kunnen ervaren op eigen kracht verder te kunnen.

Start met zelfbewustzijn 
Hoe kan het toch dat hulpverleningstrajecten niet altijd een levenslang resultaat bieden? Die vraag hield me de afgelopen maanden bezig, aangezien dát toch het resultaat van iedere (psycho)therapie zou moeten zijn.

Wat mij vooral opviel bij het overgrote merendeel van de cliënten die in de afgelopen periode contact met me opnamen, is dat ze zelf ervaren niet krachtig genoeg te zijn om al hun ervaringen met de bijbehoren emoties in het leven aan te kunnen. Het ontbreekt hen aan voldoende zelfvertrouwen om elke situatie die zich in hun leven heeft voorgedaan te kunnen en durven bekijken door een volwassen bril.

Vaak hebben ze veel zelfverwijt ten opzichte van een ontstane situatie. Zo trof ik een cliënt met een incestueus verleden die kampte met veel wantrouwen en schuldgevoelens. Het was voor deze cliënt aanvankelijk onmogelijk om - zonder sterk te dissociëren - de nare gebeurtenissen uit het verleden te bekijken. Om deze situaties in zijn geheel te kunnen verwerken en accepteren, moet de cliënt eerst in verbinding komen met de eigen emoties. Dit groeiende bewustzijn van de eigen lichaamssignalen gaat stap voor stap. Zodra het lukt om emoties te herkennen en erkennen is de cliënt steviger en dán kunnen zware emoties aanvaard en verwerkt gaan worden. Zonder te dissociëren.

Drie therapeutische valkuilen 
Het doel van een therapeutische behandeling is in mijn opinie dan ook niet zozeer het verwerken van de traumatische ervaring of intense negatieve gevoelens, maar juist het activeren van de persoonlijke (draag)kracht en levensenergie. Zodat een cliënt weer naar alle facetten in zijn leven kan kijken, deze kan omarmen en vanuit een volwassen perspectief kan voelen, doorleven en ervaren. Want dán is een cliënt pas zover om het werkelijk los te kunnen laten.

Een valkuil in het begeleiden van mensen is om te snel de diepte in te willen, terwijl de cliënt hier nog niet aan toe is. In het begin van therapie kan een cliënt de diepste angsten blijven verdekken - en doet dat niet eens omdat er een tekort aan vertrouwen in de therapeut is. Want zelfs als er vertrouwen is, is dat geen enkele garantie dat de diepste angsten getoond zullen worden.

Er is nog een valkuil: focussen op louter gedachteverandering in het brein, waarbij in de meeste gevallen een positievere levenshouding kan worden bereikt op cognitief vlak. Fysiek en onderbewust blijven negatieve en traumatische ervaringen echter bestaan, evenals hun impact op het menselijke lichaam en de geest. 

En ten derde: Therapie of medicatie inzetten als duurzame therapievorm om geestelijke verlichting of (tijdelijke) fysieke ontspanning te realiseren zorgt mijns inziens voor een nog diepere vertroebeling in het zelfbeeld van de cliënt. Er worden immers verwachtingen gecreëerd, zoals genezing, terwijl er ten hoogste een tijdelijke vermindering of verschuiving van de klachten plaatsvindt, wat nagenoeg altijd resulteert in een nog verdere dissociatie van de daadwerkelijke problematiek. 

De angst voor de angst
Als een behandelaar niet sensitief genoeg meebeweegt met de cliënt en te snel met pijnlijke gebeurtenissen gaat werken, kan een cliënt zich volledig afsluiten. Omdat de angst voor het voelen van de angst wordt versterkt, krijgt het ego van de cliënt dan de kans om nóg een extra muurtje te bouwen.

Het is de rol van de therapeut om het beschermingsmechanisme van iedere cliënt te zien en dit ten alle tijden volledig te respecteren, omdat het noodzakelijk is dat de cliënt dit zélf gaat opheffen door een toename van zelfvertrouwen en positievere gedachten.

Het is als therapeut dan ook van belang om te verifiëren of de cliënt de diep pijnlijke situatie(s) echt in de ogen kán kijken door deze een aantal maal achter elkaar in verschillende sessies te behandelen, zodat de cliënt ervaart dat het veilig is om te voelen - ook als oude pijn naar boven komt.

De diepte in
Om het proces integer en effectief te laten verlopen is het noodzakelijk dat de therapeut deze processen bij zichzelf heeft doorgemaakt, zodat hij weet wat de cliënt meemaakt en nodig heeft.

En dat de behandelaar de cliënt aan de hand neemt als de tijd er rijp voor is de oude pijn te kunnen aankijken. Dan kan geleerd worden hoe hij/zij er zelf op een positieve, gezonde manier mee om kan gaan. Een cliënt kan daarna iedere situatie uit het heden en verleden in de ogen kijken in haar volle intensiteit, zichzelf verzoenen met het verleden en vanuit de volle liefde verder leven. Dat geeft een enorme verlichting.

Het proces naar bevrijding
Mijn doel is dan ook allereerst om iedere cliënt op basis van een psychodynamische benadering weer stevig in het leven te laten staan. Om dat te bereiken is het van belang het zelfvertrouwen en lichamelijke bewustwording van de cliënt te laten groeien. Ik geloof dat dat groeit door de cliënt met (bio-)energetische oefeningen in combinatie met diepgaande lichaamsbewustwording. Hierdoor ontstaat er weer een gezonde verbinding tussen zowel het lichaam als de geest. Om zo alle gevoelens en gedachten te kunnen gaan accepteren die er in het nu zijn.

Als de cliënt weer in contact staat met de eigen emoties en het lichaam en na cognitieve therapie de mentale gedachtestroom positiever weet om te buigen, kan deze écht weer op eigen benen verder. Een leven lang.